ตามหาแมงกะพรุนน้ำจืด article
การเที่ยวชมแมงกะพรุนน้ำจืด เป็นกิจกรรมชาวเขาค้อภาคภูมิใจนำเสนอ เพราะจะได้รับทั้งความสนุกสนานเพลิดเพลิน และได้เรียนรู้วิถีการดำรงอยู่ของสัตว์โลกดึกดำบรรพ์ชนิดนี้ ไปในคราวเดียวกัน ช่วงเวลาแห่งความมหัศจรรย์นี้เริ่มต้นตั้งแต่ปลายเดือนกุมภาพันธ์ ถึงเดือนเมษายน เป็นเวลาเพียงประมาณ 2 เดือนเท่านั้น

สถานที่ ที่สามารถชมแมงกะพรุนน้ำจืดคือแก่งบางระจัน ที่ตั้งอยู่ในต.หนองแม่นา อ.เขาค้อ ติดกับทางเข้าทุ่งแสลงหลวง เป็นแก่งน้ำสำคัญ ใกล้กับแหล่งต้นน้ำของลำน้ำเข็ก ที่มีความยาวหลายกิโลเมตร ระหว่างเส้นทางน้ำมีแก่งหินมากมายให้สามารถไปพักผ่อน เล่นน้ำกันได้ แต่ในฤดูร้อน ระดับน้ำจะลดลง จนบางแก่ง กลายเป็นแหล่งน้ำขังไม่ได้ไหลเชี่ยวเหมือนฤดูฝน "แมงยุ้มวะ" หรือ " แมงกะพรุนน้ำจืด" จึงปรากฏโฉมออกมาเป็นประจำในฤดูร้อน โดยเฉพาะในช่วงแก่งน้ำที่เรียกว่า”แก่งสอง” ซึ่งเป็นแก่งน้ำขนาดใหญ่ และมีแก่งหินใหญ่คั่นกลางลำน้ำ เป็นที่อยู่สำคัญของแมงกะพรุนน้ำจืด และผีเสื้อสวยงามแปลกตาอีกนับร้อย นับพันตัว
 พายเรือท่องป่า ตามหาแมงกะพรุนน้ำจืด เขาค้อ

กิจกรรมพายเรือท่องป่า ตามหาแมงกะพรุนน้ำจืด เป็นการริเริ่มรวมตัวกันของชาวบ้านบางระจัน แหล่งที่อยู่อาศัยของแมงกะพรุนน้ำจืดนั่นเอง โดยเน้นให้นักท่องเที่ยวได้พักผ่อนสบายๆ กับสายน้ำ และได้ชมแมงกะพรุนน้ำจืด พร้อมกับผีเสื้อพันธุ์แปลกตามากมาย พร้อมกับระบบรักษาความปลอดภัยที่เข้มงวด จึงมั่นใจได้ว่า จะสามารถพักผ่อนในช่วงฤดูร้อนที่แก่งบางระจันนี้ได้อย่างสบายใจ

กิจกรรมเริ่มจากการนั่งเรือพาย ที่มีชาวบ้านในพื้นที่ทำหน้าที่ฝีพายมืออาชีพ พาท่านลัดเลาะไปตามลำน้ำเข็กที่นิ่งสงบ ร่มรื่น ผ่านป่าไม้  ผ่านสำนักสงฆ์ ผ่านต้นไม้ท้องถิ่นแปลกตานานาชนิด เป็นระยะทางประมาณเกือบ 2 กม. มาถึง”แก่งสอง” ที่อยู่ของแมงยุ้มวะ แมงกะพรุนตัวน้อย ว่ายน้ำกระดื้บ ๆ ในลำธารเย็นๆ ให้ท่านเห็นตั้งแต่นั่งอยู่บนเรือ และเมื่อขึ้นจากเรือมายืนบนแก่งสอง ก็สามารถชมแมงกะพรุนในน้ำได้อย่างใกล้ชิดที่ชายน้ำนั่นเอง มีโขดหิน และหาดเล็กๆ ที่ลาดเอียงลงไปในน้ำตื้นๆ ให้สามารถเดินลงไปได้อย่างปลอดภัย

ส่วนบนแก่งหินด้านบนของแก่งสอง จะพบกับผีเสื้อสวยงามมากมาย บินว่อนไปทั่วแก่ง หลายพันธุ์เป็นผีเสื้อหายากที่พบเฉพาะบางพื้นที่ หลายพันธุ์เป็นผีเสื้อสีสันสวยงาม เกาะนิ่งตามพื้น ใช้งวงยาวๆของตนเอง หาอาหารจากโปร่งดินโดยไม่ได้ใส่ใจกับสายตานักท่องเที่ยว และไม่อายกับเลนส์กล้องตัวใหญ่ๆ เหมือนผีเสื้อทั่วไป จึงสามารถเก็บรูปผีเสื้อต่างๆ นี้ได้โดยง่าย ถือเป็นการท่องเที่ยวธรรมชาติเชิงอนุรักษ์ที่น่าจะสร้างความสุข ความเพลิดเพลินให้กับผู้รักธรรมชาติได้อย่างมากมาย

 
การนั่งเรือพายในช่วงขากลับ ฝีพายจะพาท่านแวะให้อาหารปลา ที่สำนักสงฆ์ริมน้ำ ปลาในลำน้ำเข็กแห่งนี้ ไม่ใช่ฝูงปลาสวาย แต่เป็นฝูงปลาตะเพียนหางแดง สวยงาม นับพันตัว รอคอยอาหารจากท่าน และคอยว่ายน้ำติดตามเรือกลับไปส่งนักท่องเที่ยวเป็นฝูงใหญ่ หากท่านยังมีอาหารอยู่ในมือ ฝูงปลาก็พร้อมใจกันว่ายไปส่งท่านเกือบทั้งเส้นทางทีเดียว กลายเป็นไฮไลต์ที่คาดไม่ถึง และนักท่องเที่ยวจำนวนมากประทับใจกับภาพนี้มากที่สุด
 

กิจกรรมพายเรือท่องป่า ตามหาแมงกะพรุนน้ำจืด ที่แก่งบางระจัน บ้านหนองแม่นา เขาค้อ เพิ่งเริ่มต้นได้ไม่กี่ปี แต่ได้รับความสนใจจากนักท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ค่อนข้างมาก เนื่องจากเป็นเปิดตัวให้ได้ยลโฉมเจ้าแมงกะพรุนน้ำจืด สัตว์น้ำที่หายากมากพันธุ์หนึ่งของโลก และปรากฎโฉมอยู่ในกี่แห่งเท่านั้น

ธรรมชาติ ของแมงกะพรุนคืออาศัยอยู่ในทะเล ถือเป็นสัตว์น้ำเค็ม ส่วนที่พบที่หนองแม่นานั้นตาม ทฤษฏีทางธรณีวิทยามีข้อสมมติฐานว่า พบแมงกะพรุนมาตั้ง แต่ยุคพรีเคมเบรียน ยุคนั้นโลกยังเป็น Water world  หลักฐานทางธรณีวิทยาจังหวัดเพชรบูรณ์พบว่าแผ่นดินยกตัวขึ้นมาจากทะเลในสมัย ไตรแอคสิกตอนปลาย มีหลักฐานการค้นพบรอยตีนบรรพบุรุษไดโนเสาร์ที่หน้าผาหิน บริเวณบ้านนาพอสอง อ.น้ำหนาว จ.เพชรบูรณ์ เมื่อนำมาประกอบกับการวิจัยแมงกะพรุนน้ำจืด เป็นไปได้ว่าแมงกะพรุนที่อยู่ในสภาพโพลิป ติดขึ้นมากับแผ่นดินที่ยกตัวสูงขึ้นจากทะเล  และน้ำทะเลกลายมาเป็นน้ำจืด แมงกะพรุนจึงเกิดการปรับตัววิวัฒนาการมาเป็นแมงกะพรุนน้ำจืด

ขณะที่มีรายงานการค้นพบแมงกะพรุนน้ำจืด (Freshwater Jellyfish)ในประเทศไทย 2 สายพันธุ์ คือ Craspedacusta Sinensis แมงกะพรุนน้ำจืดสายน้ำนิ่ง พบได้แถบลุ่มน้ำโขง เช่น น่าน เลย สกลนคร นครพนม มุกดาหาร  และ Craspedacusta sowerbyi แมงกะพรุนสายน้ำไหล พบได้ที่เพชรบูรณ์แห่งเดียวในขณะนี้  และเป็นแห่งที่สองของโลกที่พบแมงกะพรุนน้ำจืดปรากฏตัวอยู่บนภูเขาสูง แห่งแรกอยู่ที่เทีอกเขาแอปปาเลเชี่ยนในสหรัฐอเมริกา อาหารของแมงกะพรุนคือแพลงค์ตอนสัตว์ จะปรากฏตัวในช่วงเดทือนมีนาคม-พฤษภาคม ของทุกปี โดยมีสภาพธรรมชาติเป็นผู้กำหนด

แหล่ง ที่พบแมงกะพรุนน้ำจืดบนเขาค้อ คือแก่งบางระจัน เป็นส่วนหนึ่งของลำน้ำเข็ก อยู่ติดกับอุทยานแห่งชาติทุ่งแสลงหลวง ด้านที่เข้าจากทางเขาค้อ ต.หนองแม่นา อ.เขาค้อ จ.เพชรบูรณ์ ความสำคัญของแก่งบางระจันคือความสวยงามของกระแสน้ำในช่วงฤดูฝน และฤดูหนาว ที่มีกระแสน้ำไหลแรงตลอดเส้นทางชาวบ้าน และนักท่องเที่ยวได้เข้าไปพักผ่อนเล่นน้ำกันอย่างสนุกสนาน ขณะที่ในฤดูแล้ง กระแสน้ำแทบไม่มีการไหวติง ซึ่งกลายเป็นสิ่งสำคัญที่สุดของที่นี่ เพราะเป็นช่วงที่แมงกะพรุนน้ำจืด ปรากฏกายออกมาบนแก่งน้ำขังนิ่งบนภูเขาแห่งนี้ นับร้อยนับพันตัว

แมงกะพรุนน้ำจืดมีลักษณะคล้ายกับแมงกะพรุนน้ำเค็ม แต่จะมีเนื้อเยื่อขยายจากขอบเข้ามาข้างในตัวเป็นลักษณะคล้ายวงแหวนที่เรียก ว่า “Velum” มีขนาดเล็กกว่าแมงกะพรุนน้ำเค็ม และมีหนวดรอบขอบตัวประมาณ 50-500 เส้น ตัวใหญ่สุดมีขนาดเท่าเหรียญกษาปณ์ แมงกะพรุนน้ำจืดน่าจะเป็นสัตว์ประจำถิ่นของไทยมานานแล้ว โดยชาวบ้านบริเวณริมฝั่งแม่น้ำโขงเรียกสัตว์ชนิดนี้ว่า “แมงยุ้มวะ” ซึ่งเป็นภาษาถิ่น หมายถึงอาการหุบเข้าออกของขอบตัวเวลาที่มันเคลื่อนที่ โดยมีรายงานการพบครั้งแรก  ในแม่น้ำโขง   ที่บ้านคกไผ่ อ.เชียงคาน จ.เลย ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2504 หลัง จากนั้นก็มีราย งานการพบแมงกะพรุนน้ำจืดจากอีกหลายแหล่ง เช่นในแม่น้ำโขงตั้งแต่จังหวัดเลยจนถึงจังหวัดอุบลราชธานี  ในลำน้ำเข็กทั้งในเขตจังหวัดเพชรบูรณ์และพิษณุโลก ในอ่างเก็บน้ำเขื่อนสิริกิติ์ จ.อุตรดิตถ์ และในอ่างเก็บน้ำเขื่อนป่าสักชลสิทธิ์ จ.ลพบุรี เป็นต้น แต่ที่สามารถพบเห็นได้เป็นประจำในเดือนมีนาคม-พฤษภาคม ของทุกปี คงมีเพียงแค่ในแม่น้ำโขงตั้งแต่ จ.เลย  จนถึง จ.อุบลราชธานี และในลำน้ำเข็กทั้งในเขต จ.เพชรบูรณ์ และพิษณุโลกเท่านั้น

พายเรือท่องป่า ตามหาแมงกะพรุนน้ำจืด เขาค้อ

สาเหตุที่เราสามารถพบเห็นแมงกะพรุนน้ำจืดได้ในช่วงเดือนมีนาคม-พฤษภาคม ของทุกปี เนื่องจากวงจรชีวิตของสัตว์ชนิดนี้มี 2 ช่วง
โดยสัตว์ชนิดนี้จะอาศัยอยู่ตามน้ำตื้นที่มีพื้นท้องน้ำที่เป็นของแข็งเช่น ตามแก่งหินของต้นน้ำลำธารที่น้ำค่อนข้างเย็น อุณหภูมิน้ำต่ำกว่า 25 องศาเซลเซียส ในช่วงเดือนมิถุนายน- กุมภาพันธ์นี้ แมงกะพรุนน้ำจืดจะอยู่ในช่วงพักตัวโดยมีรูปร่างเป็นแท่งมีแฉกซึ่งขนาดเล็ก มาก เกาะอยู่บนพื้นหิน (Polyp) และจะขยายพันธุ์แบบไม่ใช้เพศ (Asexual) ด้วยการแตกหน่อ จนเมื่อน้ำมีอุณหภูมิสูงขึ้น (ในช่วงเดือนมีนาคม-พฤษภาคม) จึงพัฒนาตัวเองให้ลอยไปตามน้ำ (Medusa) เพื่อผสมพันธุ์ทำให้เราสามารถพบเห็นแมงกะพรุนน้ำจืดได้ การขยายพันธุ์ในช่วงนี้จะผสมพันธุ์แบบใช้เพศ (Sexual) โดยเพศผู้จะปล่อยน้ำเชื้อมาผสมกับไข่ที่เพศเมียปล่อยออกมา หลังจากนั้น ตัวอ่อนก็จะจมลงเกาะตามพื้นเข้าสู่ช่วงพักตัวต่อไป

การท่องเที่ยวชมแมงกะพรุนน้ำจืดที่แก่งบางระจัน เกิดขึ้นเฉพาะในช่วงเดือนมีนาคม ถึงเดือนพฤษภาคม เหมือนกับวงจรชีวิตของแมงกะพรุนน้ำจืด โดยกลุ่มชุมชนคนรักษ์ป่า ในเขต ต.หนองแม่นา ซึ่งก็คือชาวบ้านที่พยายามรักษาแก่งน้ำแห่งนี้ ให้ปราศจากการบุกรุก จากกลุ่มนายทุนใดๆ โดยได้รับการสนับสนุน จากทางอำเภอเขาค้อ และจังหวัดเพชรบูรณ์

 แนวความคิดในการเปิดให้ชาวบ้านมีส่วนร่วมนำนักท่องเที่ยวเข้าชมแมงกะพรุนน้ำ จืด  เป็นแนวความคิดในเชิงอนุรักษ์และสร้างสรรค์ เพื่อให้ชาวบ้านซึ่งรู้ข้อมูลในท้องถิ่นดีที่สุด ทำหน้าที่เป็นผู้ให้ความรู้ ตอบคำถาม และพาเที่ยว มีทั้งโปรแกรมในการเดินทางค้างแรมในป่า และการพายเรือเพื่อชมแมงกะพรุนเท่านั้น เหมาะสำหรับผู้ที่ต้องการท่องเที่ยวเชิงนิเวศเรียนรู้ธรรมชาติร่วมไปกับการ ทำความเข้าใจวัฒนธรรมท้องถิ่น ซึ่งนอกจากการล่องเรือชมแมงกะพรุนแล้ว ยังสามารถชมพืชพันธุ์ และสัตว์นานาชนิด ที่เป็นพืชและสัตว์ประจำท้องถิ่น เช่นหอยก้นตัด ปลาประจำท้องถิ่น ผีเสื้อที่หายากหลายชนิด เช่นผีเสื้อหางติ่งปารีส ผีเสื้อเหลืองหนามใหญ่ โคนปีกดำ และผีเสื้อหางแหลมเป็นต้น
การเที่ยวชมแมงกะพรุนน้ำจืด สามารถติดต่อผ่านทางรีสอร์ทที่พัก หลายแห่ง มีการจัดโปรแกรมส่งเสริมการท่องเที่ยว บรรจุการเที่ยวชมแมงกะพรุนน้ำจืดไว้ด้วย หรือหากท่านที่สะดวกเดินทางไปเที่ยวชมเอง สามารถตรงเข้าไปยังแก่งบางระจัน เพื่อติดต่อขอฝีพาย พายเรือเข้าชมแก่งได้ นอกจากนี้ยังสามารถสอบถาม ปรึกษาข้อมูลการท่องเที่ยวกับชาวบ้านได้โดยตรง

ติดต่อสอบถามข้อมูลท่องเที่ยวเพิ่มเติมได้ที่ คุณสมพงษ์ ตุ้มคำ โทร 081-0462166  หรือ 087 432 1714

 




เที่ยวเขาค้อตามฤดูกาล

หนาวนี้ ที่เขาค้อ article
ปลายฝนต้นหนาว อลังการทะเลหมอกเขาค้อ
ฝนมา ได้เวลาชมหมอก article
ลมหนาว สายหมอก ดอกไม้ และสตรอเบอรี่ ...หนาวนี้ที่เขาค้อ article
เขาค้อในฤดูฝน article
ปลายฝนต้นหนาว article
วัดพระธาตุผาแก้วหน้าฝน article
เขาค้อหน้าฝน ไม่เที่ยวช่วงนี้ จะไปเที่ยวช่วงไหน article



Khaokho.com Copyright © 2017 All Rights Reserved.
Kkhaokho Page